Hiệu suất lọc là một trong những chỉ tiêu quan trọng nhất để đánh giá chất lượng và khả năng hoạt động của bộ lọc HEPA (High Efficiency Particulate Air Filter) và ULPA (Ultra Low Penetration Air Filter). Trong các môi trường yêu cầu độ sạch cao thì việc thử nghiệm hiệu suất lọc của HEPA/ULPA là yêu cầu bắt buộc nhằm đảm bảo hệ thống kiểm soát ô nhiễm hoạt động đúng theo thiết kế.
Thử nghiệm hiệu suất lọc của HEPA/ULPA
Mục đích của thử nghiệm hiệu suất lọc
Việc thử nghiệm hiệu suất lọc HEPA/ULPA giúp:
- Đánh giá chất lượng thực tế của bộ lọc.
- Xác nhận bộ lọc đáp ứng yêu cầu thiết kế và tiêu chuẩn áp dụng.
- Phát hiện các lỗi sản xuất hoặc hư hỏng trong quá trình vận chuyển.
- Kiểm tra tình trạng xuống cấp của bộ lọc sau thời gian sử dụng.
- Đảm bảo hệ thống HVAC và phòng sạch vận hành ổn định.
- Đáp ứng yêu cầu đánh giá GMP, ISO 14644, WHO GMP và EU GMP.
Tại sao phải thực hiện thử nghiệm hiệu suất định kỳ?
Đảm bảo tuân thủ tiêu chuẩn: Duy trì môi trường đạt chuẩn ISO 14644-1 (kiểm soát số lượng hạt bụi theo kích thước).
Ngăn chặn nhiễm chéo: Phát hiện sớm các rò rỉ hoặc suy giảm hiệu suất giúp ngăn vi khuẩn, nấm mốc và bụi bẩn xâm nhập vào khu vực sản xuất.
Tối ưu hóa chi phí: Phát hiện kịp thời tình trạng tắc nghẽn giúp tránh tình trạng hệ thống quạt phải chạy quá tải, giảm tiêu thụ điện năng và kéo dài tuổi thọ cho bộ lọc.
Các phương pháp thử nghiệm hiệu suất lọc HEPA/ULPA
Việc đánh giá tình trạng bộ lọc thường dựa trên 4 phương pháp kỹ thuật chính:
Đo áp suất chênh lệch (Differential Pressure Test)
Đây là phương pháp cơ bản nhất để xác định độ tắc nghẽn của bộ lọc.
Nguyên lý: Khi bụi bám nhiều, lực cản không khí tăng lên, tạo ra sự chênh lệch áp suất lớn giữa hai phía của màng lọc.
Tiêu chuẩn gợi ý:
100 – 200 Pa: Mức bình thường, hệ thống hoạt động tối ưu.
200 – 250 Pa: Mức cảnh báo, cần lên kế hoạch kiểm tra hoặc vệ sinh.
300 Pa: Bộ lọc đã bị tắc nghẽn, cần thay thế ngay lập tức.
Kiểm tra lưu lượng không khí (Airflow Test)
Phương pháp này đánh giá khả năng cung cấp luồng khí sạch của HEPA Box.
Công cụ: Sử dụng máy đo lưu lượng khí (Anemometer) đặt tại cửa ra.
Đánh giá: Nếu lưu lượng khí thực tế giảm hơn 20% so với thiết kế ban đầu, hệ thống không còn đảm bảo được độ sạch yêu cầu, cần kiểm tra màng lọc hoặc quạt thổi.
Đo nồng độ hạt bụi (Particle Count Test)
Sử dụng máy đếm hạt bụi để xác định hiệu suất lọc thực tế.
Cách làm: Đo nồng độ hạt bụi ở phía đầu ra của HEPA Box và đối chiếu với tiêu chuẩn ISO 14644-1 (ví dụ: ISO Class 7 hoặc 8).
Nếu nồng độ hạt bụi vượt quá giới hạn cho phép, bộ lọc có thể đã bị rách hoặc lắp đặt không kín khít.
Kiểm tra độ rò rỉ (HEPA Integrity/Leak Test)
Đây là bài kiểm tra quan trọng nhất để đảm bảo tính toàn vẹn của màng lọc.
Cách làm: Phun hạt Aerosol (hạt bụi nhân tạo) vào phía trước bộ lọc, sau đó dùng máy quét hạt bụi chuyên dụng kiểm tra mặt sau và các mép gioăng/khung của bộ lọc.
Kết quả: Nếu phát hiện các điểm rò rỉ dù nhỏ, cần kiểm tra lại gioăng làm kín hoặc thay thế bộ lọc mới để đảm bảo độ kín tuyệt đối.
Các tiêu chuẩn thử nghiệm hiệu suất lọc
|
Tiêu chuẩn |
Phạm vi áp dụng |
|
EN 1822-1 đến 1822-5 |
Tiêu chuẩn châu Âu toàn diện cho HEPA/ULPA |
|
ISO 29463 |
Tương đương quốc tế với EN 1822 |
|
IEST-RP-CC001 |
Tiêu chuẩn Mỹ cho bộ lọc phòng sạch |
|
ASHRAE 52.2 |
Phân loại MERV cho bộ lọc thông gió |
|
MIL-STD-282 |
Tiêu chuẩn quân sự Mỹ (DOP test) |
Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu suất lọc
Để giữ hiệu suất lọc ổn định, cần lưu ý:
Hệ thống lọc sơ cấp (Pre-filter): Phải sử dụng bộ lọc sơ cấp (G4/F7) để loại bỏ bụi thô trước khi không khí đi qua HEPA, giúp giảm tải và kéo dài tuổi thọ HEPA gấp nhiều lần.
Môi trường đầu vào: Không khí chứa nhiều dầu mỡ (thường gặp trong chế biến thực phẩm) có thể làm bết màng lọc, phá hủy kết cấu sợi lọc nhanh chóng.
Lắp đặt: Đảm bảo hệ thống gioăng đệm được lắp kín khí, không để không khí đi đường vòng (bypass) qua bộ lọc.
Khi nào cần thử nghiệm hiệu suất lọc HEPA/ULPA?
Doanh nghiệp nên thực hiện thử nghiệm trong các trường hợp:
- Sau khi lắp đặt mới bộ lọc.
- Sau khi thay thế HEPA hoặc ULPA.
- Sau khi sửa chữa hệ thống HVAC.
- Trước khi nghiệm thu phòng sạch.
- Định kỳ hàng năm theo yêu cầu GMP hoặc ISO.
Khi xuất hiện dấu hiệu suy giảm chất lượng không khí trong phòng sạch.
Quy trình thử nghiệm hiệu suất lọc HEPA/ULPA
Chuẩn bị trước khi thử nghiệm
• Thiết bị cần thiết:
o Máy phát Aerosol (Aerosol Generator): Dùng để tạo ra dòng hạt bụi nhân tạo (thường là dầu PAO – Polyalphaolefin).
o Máy đếm hạt/Máy đo quang phổ (Photometer/Particle Counter): Dùng để đo nồng độ hạt bụi phía trước (upstream) và phía sau (downstream) của bộ lọc.
• Vệ sinh: Đảm bảo bề mặt bộ lọc và khu vực xung quanh sạch sẽ.
• Hệ thống HVAC: Hệ thống thông gió phải vận hành ổn định trước khi tiến hành đo.
Các bước thực hiện
Bước 1: Đo nồng độ hạt bụi tại cửa vào (Upstream Challenge)
• Phun hạt Aerosol vào đường ống cấp khí hoặc phía trước bộ lọc HEPA.
• Sử dụng máy đo để xác định nồng độ hạt bụi “đầu vào”. Nồng độ này cần đạt mức yêu cầu (thông thường là 10 µg/l đến 100 µg/l đối với PAO) để đảm bảo độ nhạy của phép đo.
Bước 2: Quét bề mặt bộ lọc (Downstream Scanning)
• Di chuyển đầu dò (probe) của máy đo trên toàn bộ bề mặt phía sau của bộ lọc HEPA.
• Kỹ thuật quét: Di chuyển đầu dò với tốc độ chậm (thường không quá 5 cm/s) và giữ khoảng cách giữa đầu dò và bề mặt bộ lọc từ 2–3 cm.
• Phải quét toàn bộ bề mặt màng lọc và đặc biệt chú ý đến phần gioăng (gasket), khung nhôm và các điểm tiếp giáp, vì đây là những vị trí dễ xảy ra rò rỉ nhất.
Bước 3: Xác định các điểm rò rỉ
• Nếu máy đo phát hiện nồng độ hạt bụi vượt quá ngưỡng cho phép (thường là 0.01% so với nồng độ thượng nguồn theo tiêu chuẩn FDA/ISO), vị trí đó được coi là điểm rò rỉ.
• Đánh dấu các điểm này bằng băng dính hoặc bút đánh dấu để tiến hành khắc phục.
Bước 4: Khắc phục và kiểm tra lại
• Sử dụng keo silicon chuyên dụng hoặc thay thế gioăng nếu rò rỉ nằm ở khung.
• Nếu rò rỉ nằm trên màng lọc, tùy thuộc vào kích thước lỗ thủng (thường chỉ được phép sửa chữa nếu diện tích lỗ thủng nhỏ hơn một tỷ lệ nhất định so với diện tích toàn bộ bộ lọc), kỹ thuật viên sẽ quyết định sửa chữa hoặc yêu cầu thay mới.
• Thực hiện đo lại các điểm đã sửa để đảm bảo kết quả đạt tiêu chuẩn.
Đánh giá kết quả (Tiêu chuẩn nghiệm thu)
• Đạt: Không có điểm nào vượt quá ngưỡng rò rỉ cho phép (thường là 0.01%) trên toàn bộ bề mặt.
• Không đạt: Phát hiện các điểm rò rỉ vượt quá ngưỡng cho phép mà không thể khắc phục được, cần phải thay thế bộ lọc.
Lưu ý:
• An toàn: Khi sử dụng dầu PAO, cần đảm bảo khu vực thông thoáng hoặc có hệ thống thu gom để tránh ô nhiễm không khí trong phòng sạch.
• Chứng chỉ: Sau khi hoàn thành, đơn vị thử nghiệm (như CRS VINA hoặc các đơn vị có chức năng tương đương) phải cung cấp Biên bản kiểm định có đầy đủ các thông số đo đạc, số seri của bộ lọc và tình trạng đạt/không đạt.
Quy trình này thường được kết hợp với các bài kiểm tra khác như đo lưu lượng gió và đo chênh áp để có đánh giá toàn diện nhất về hiệu suất hệ thống.
Thử nghiệm hiệu suất lọc của HEPA/ULPA
Đơn vị thử nghiệm hiệu suất lọc HEPA/ULPA
CRS VINA là một trong những đơn vị uy tín tại Việt Nam cung cấp dịch vụ kiểm định phòng sạch và thử nghiệm hiệu suất bộ lọc HEPA/ULPA.
Với đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm và hệ thống thiết bị đo hiện đại được hiệu chuẩn định kỳ. Chúng tôi thực hiện đánh giá theo các tiêu chuẩn quốc tế, cung cấp báo cáo chi tiết và đưa ra các khuyến nghị kỹ thuật giúp doanh nghiệp duy trì hiệu quả hoạt động của hệ thống phòng sạch.
Bên cạnh thử nghiệm hiệu suất lọc, CRS VINA còn cung cấp các dịch vụ liên quan như kiểm tra rò rỉ HEPA (DOP Test/PAO Test), đo số lượng hạt bụi phòng sạch, đo chênh áp, kiểm tra lưu lượng gió, thẩm định HVAC và chứng nhận phòng sạch theo ISO 14644.
Tại sao nên lựa chọn dịch vụ của CRS VINA?
Năng lực chuyên môn: CRS VINA có đội ngũ kỹ thuật viên giàu kinh nghiệm và trang thiết bị đo lường hiện đại, phục vụ cho nhiều dự án từ các nhà máy sản xuất đến các cơ sở y tế.
Chứng nhận hợp pháp: Cung cấp kết quả kiểm định có giá trị pháp lý, hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua các đợt đánh giá chứng chỉ GMP, ISO định kỳ.
Mạng lưới chi nhánh rộng khắp: Họ có văn phòng đại diện tại nhiều khu vực lớn như TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng, Thái Bình và Nghệ An, giúp linh hoạt trong tiến độ thực hiện công việc.
Nếu bạn cần tư vấn hoặc báo giá cho dịch vụ thử nghiệm hiệu suất lọc, bạn có thể liên hệ trực tiếp qua:
📞 Hotline: 0903.980.538 – 0984.886.985
🌐 Website: https://kiemdinhthietbi.info/
🇫 Facebook: https://www.facebook.com/daotaokiemdinhcrsvina
📧 Email: lananhcrsvina@gmail.com
